Informujemy, że strona holistic-polska.pl zaktualizowała Politykę Prywatności. Przetwarzamy Twoje dane wyłącznie w sposób konieczny do udzielenia usługi na podstawie art. 6 ust. 1 lit. f RODO. Pełna treść dokumentu znajduje się > TUTAJ <
Informujemy również, że aby zapewnić jak najlepszą obsługę naszej strony korzystamy z plików cookies. Szanujemy prywatność i przypominamy o możliwości dokonania zmian ustawień dotyczących cookies. Jeśli nie wyrażasz na to zgody możesz wyłączyć obsługę cookies w ustawieniach Twojej przeglądarki.
Kliknij Akceptuję aby przejść do strony.
Zespół metaboliczny – narastający problem zdrowotny
Zespół metaboliczny jest chorobą tak dalece przybierającą na częstości występowania, że jej charakter przybiera rozmiary epidemii w skali światowej. O zespole metabolicznym mówimy wtedy, kiedy pojawia się kilka parametrów wskazujących na zaburzenia fizjologiczne, do których należą: podwyższone ciśnienie tętnicze, nieprawidłowe stężenia lipidów we krwi, w tym triglicerydów, zaburzenia gospodarki węglowodanowej, insulinooporność oraz otyłość brzuszna. Znaczenie mogą mieć również zaburzenia mikrobioty jelitowej, choć ich rola w rozwoju zespołu metabolicznego nadal jest przedmiotem badań.
Choroby sercowo-naczyniowe i ich czynniki ryzyka
Choroby układu sercowo – naczyniowego niezmiennie są główną przyczyną zgonów na świecie , w tym także w Polsce. Do najważniejszych schorzeń tej grupy należą: choroba niedokrwienna serca, zawał serca, udar mózgu, niewydolność serca, miażdżyca, choroba wieńcowa, zakrzepica. Istotne znaczenie mają także nadciśnienie tętnicze i niektóre zaburzenia rytmu serca. Wiele z tych schorzeń wiąże się z czynnikami ryzyka, które można ograniczać poprzez odpowiednie działania profilaktyczne, w tym modyfikację stylu życia i kontrolę parametrów metabolicznych.
Triglicerydy – znaczenie i funkcje w organizmie
Jednym z parametrów lipidogramu jest poziom stężenia triglicerydów we krwi, któremu poświęcamy mniej uwagi niż cholesterolowi całkowitemu, frakcji LDL czy HDL, a jest to wskaźnik istotny dla całej gospodarki lipidowej oraz węglowodanowej. Triglicerydy są podstawową formą magazynowania energii w organizmie. Powstają zarówno z tłuszczów dostarczanych z pożywieniem, jak i z nadmiaru energii, którą organizm przekształca w tłuszcz, między innymi z węglowodanów. Wykorzystywane są jako źródło energii, a ich nadmiar jest magazynowany w tkance tłuszczowej.
Jaki poziom triglicerydów jest prawidłowy i bezpieczny?
Warto zwrócić uwagę na optymalne stężenie triglicerydów we krwi. Za prawidłowe stężenie na czczo u osób dorosłych najczęściej uznaje się wartość poniżej 150 mg/dl (1,7 mmol/l). Wartości poniżej 100 mg/dl (1,1 mmol/l) można traktować jako cel profilaktyczny, choć nie jest to uniwersalna granica bezpieczeństwa. Interpretacja wyniku powinna uwzględnić całokształt stanu zdrowia, kompletne parametry lipidogramu oraz indywidualne czynniki ryzyka.
Jak organizm wykorzystuje i magazynuje triglicerydy?
Triglicerydy są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Po spożyciu pokarmu tłuszcze są trawione w przewodzie pokarmowym, a następnie transportowane z jelit do tkanek głównie w postaci chylomikronów. Umożliwiają one dostarczanie triglicerydów do mięśni, gdzie mogą być wykorzystywane jako źródło energii, oraz do tkanki tłuszczowej, w której są magazynowane.
Rola wątroby w metabolizmie triglicerydów
Również wątroba odgrywa istotną rolę w metabolizmie triglicerydów. Nadmiar energii, zwłaszcza pochodzącej z węglowodanów, może być w niej przekształcany w kwasy tłuszczowe, a następnie w triglicerydy. Są one transportowane do krwi w postaci lipoprotein o niskiej gęstości (VLDL). Problem pojawia się wtedy, gdy ich stężenie przez dłuższy czas pozostaje podwyższone, co może świadczyć o zaburzeniach metabolicznych i wiązać się ze zwiększonym ryzykiem sercowo-naczyniowym.
Związek triglicerydów z zespołem metabolicznym i insulinoopornością
Zespół metaboliczny charakteryzuje jednoczesne występowanie kilku zaburzeń, które mogą zwiększać ryzyko cukrzycy typu 2 i chorób sercowo-naczyniowych. Podwyższone stężenie triglicerydów jest jednym z istotnych wskaźników tych nieprawidłowości. Może wskazywać na zaburzenia przemian lipidowych, nadmierną produkcję triglicerydów w wątrobie oraz nieprawidłowe wykorzystanie i magazynowanie energii. Jednym z ważnych mechanizmów związanych z podwyższonym stężeniem triglicerydów jest insulinooporność. Występuje ona wtedy, gdy komórki źle reagują na działanie insuliny, co może prowadzić do zaburzeń regulacji stężenia glukozy we krwi. Jednocześnie insulinooporność wpływa także na metabolizm lipidów, między innymi poprzez zwiększone uwalnianie kwasów tłuszczowych z tkanki tłuszczowej i ich napływ do wątroby. Następnie wątroba może intensyfikować produkcję triglicerydów i uwalniać do krwi większe ilości lipoprotein niskiej gęstości VLDL. W konsekwencji poziom stężenia triglicerydów we krwi wzrasta, co często powoduje występowanie niekorzystnych zmian w składzie lipoprotein.
Otyłość brzuszna a podwyższone stężenie triglicerydów
Kolejnym ważnym czynnikiem jest nadmierne gromadzenie się tkanki tłuszczowej w obrębie jamy brzusznej, która jest aktywna metabolicznie i bierze udział w modulacji procesów hormonalnych oraz zapalnych. Nadmiar tkanki tłuszczowej sprzyja zwiększeniu produkcji triglicerydów i może być przyczyną rozwoju stłuszczeniowej choroby wątroby, związanej z zaburzeniami metabolicznymi.
Styl życia a poziom triglicerydów
Biorąc pod uwagę złożoność różnych procesów w organizmie związanych z podwyższonym poziomem stężenia triglicerydów, warto zwrócić szczególną uwagę na czynniki stylu życia, które wpływają na stężenie triglicerydów. Należą do nich: sposób odżywiania, rodzaj spożywanych tłuszczów, poziom aktywności fizycznej, spożycie alkoholu, masa ciała oraz przewlekły stres. Znaczenie ma również ilość cukrów dodanych, zwłaszcza pochodzących ze słodzonych napojów, słodyczy i wysoko przetworzonej żywności.
Jak obniżyć poziom triglicerydów? Zalecenia profilaktyczne
W trosce o zdrowie metaboliczne warto dążyć do utrzymywania stężenia triglicerydów na korzystnym poziomie i rozważyć cel na poziomie nieprzekraczającym 100 mg/dl. W przypadku podwyższenia poziomu triglicerydów warto włączyć działania profilaktyczne z odpowiednią modyfikacją stylu życia, t. j. wprowadzić regularną aktywność fizyczną, ograniczyć cukry dodane i rafinowane węglowodany, uwzględnić warzywa i owoce w odpowiednich ilościach, rośliny strączkowe oraz pełnoziarniste produkty zbożowe, ważne są również dobre źródła tłuszczu, takie jak oliwa z oliwek, orzechy, nasiona i ryby. Należy ograniczyć alkohol, który może istotnie podnosić stężenie triglicerydów. W przypadku nadwagi lub otyłości, redukcja masy ciała nawet o 5-10% przynosi korzyści dla organizmu. Wprowadzenie aktywności fizycznej należy dostosować do możliwości i stanu zdrowia, ale celem powinno być 150 minut tygodniowo, np. marszu, uzupełnionego ćwiczeniami wzmacniającymi mięśnie 2 razy w tygodniu.
Ochrona śródbłonka naczyniowego i znaczenie przeciwutleniaczy
W kontekście zdrowia naczyń krwionośnych istotną rolę odgrywa również ochrona śródbłonka naczyniowego. W jego prawidłowym funkcjonowaniu uczestniczą między innymi mechanizmy ograniczające stres oksydacyjny, który uruchamia niekorzystne zmiany w modyfikacji lipoprotein o niskiej gęstości, co prowadzi do uszkodzenia śródbłonka tętnic. Istotne może być wprowadzenie do diety przeciwutleniaczy, takich jak kurkumina, koenzym Q10, które wykazują zmniejszenie podatności lipoprotein o niskiej gęstości na utlenianie, natomiast kwasy tłuszczowe Omega3 w odpowiednich dawkach mogą obniżać stężenie triglicerydów we krwi.
Triglicerydy są ważnym elementem w ocenie zdrowia metabolicznego i badania wskazują na to, że ich poziom stężenia we krwi jest istotnym i niezależnym czynnikiem ryzyka chorób sercowo-naczyniowych. Warto dążyć do uzyskania prawidłowych wyników badań i do poprawy ogólnego zdrowia metabolicznego.
Teresa Jaroszyńska
Ekspert ds. produktów Holistic Polska
Źródła:
1/ https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/PMID:30021394
2/ https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/PMID:40820066
3/ https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/PMID:30864165
4/ https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/PMID:31766727
5/ https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/PMID:10832071
6/ https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/PMID:10812585
7/ Wytyczne Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego(PTD),
Polskiego Towarzystwa Lipidologicznego(PTL) oraz ekspertów
Laboratoryjnych(PTDL) – 2026r.