Szanowny Użytkowniku,

Informujemy, że strona holistic-polska.pl zaktualizowała Politykę Prywatności. Przetwarzamy Twoje dane wyłącznie w sposób konieczny do udzielenia usługi na podstawie art. 6 ust. 1 lit. f RODO. Pełna treść dokumentu znajduje się > TUTAJ <
Informujemy również, że aby zapewnić jak najlepszą obsługę naszej strony korzystamy z plików cookies. Szanujemy prywatność i przypominamy o możliwości dokonania zmian ustawień dotyczących cookies. Jeśli nie wyrażasz na to zgody możesz wyłączyć obsługę cookies w ustawieniach Twojej przeglądarki.

Kliknij Akceptuję aby przejść do strony.

Oś jelito-skóra i fotoprotekcja – czy mikrobiom wspiera ochronę przed promieniowaniem UV?Teresa Jaroszyńska, ekspertka Holistic 07.07.2026

Promieniowanie ultrafioletowe (UV), w tym promieniowane UVA i UVB jest jednym z głównych czynników odpowiedzialnych za fotostarzenie skóry. Nadmierne i niewłaściwe korzystanie z promieni słonecznych powoduje uszkodzenia DNA komórek, zwiększoną produkcję wolnych rodników, nadmierną aktywność endopeptydaz rozkładających białka, takie jak kolagen i elastyna, prowadząc do ich degradacji.  Badania w ostatnich latach coraz częściej koncentrują się na osi jelito – skóra. Wyniki wskazują, że skład mikrobioty jelitowej może wpływać zarówno na odporność skóry, jak i na jej odpowiedź immunologiczną na promieniowanie UV.

Mikrobiom jelitowy odgrywa kluczową rolę w utrzymaniu zdrowia człowieka. Nadal prowadzone są intensywne badania nad zmianami w jego różnorodności oraz równowadze bakterii jelitowych, a także nad ich związkiem z funkcjonowaniem organizmu, jak również czynników wpływających na tę zmienność. Na skład mikrobiomu wpływa wiele czynników, takich jak styl życia, dieta, wiek, płeć, pochodzenie etniczne, rodzaje chorób współistniejących.

Badania wskazują na istnienie związku pomiędzy mikrobiotą jelitową a bezpiecznym opalaniem i dowiodły istnienia współzależności ze skórą, np. ekspozycja na promienie słoneczne UVB aktywuje produkcję witaminy D, która bierze udział w wielu procesach metabolicznych organizmu człowieka, między innymi wpływa na regulację i różnorodność  mikrobiomu jelitowego. Oznacza to, że promieniowanie  UVB może odgrywać istotną rolę w kształtowaniu dwukierunkowej osi jelitowo – skórnej, modulując skład flory bakteryjnej jelit.

Określenie cech zdrowej mikrobioty u ludzi jest zasadniczym zagadnieniem dla badań naukowych. Skład mikrobiomu jak również jego zmienność  zależą od czynników podstawowych, takich jak rasa, pochodzenie etniczne, miejsce zamieszkania, styl życia. Istotne znaczenie ma także miejsce bytowania  mikroorganizmów w ciele człowieka, tj. w jelitach, jamie ustnej, drogach oddechowych, skórze i drogach moczowo – płciowych.

Mikrobiom jelit, jamy ustnej i skóry jest przede wszystkim uzależniony od warunków życia, między innymi od tego, czy dana osoba mieszka na terenach wiejskich, czy prowadzi miejski styl życia. Są to środowiska wykazujące najbardziej zróżnicowany mikrobiom wśród różnych populacji. Mniejsza zmienność różnicująca mikrobiom występuje w drogach oddechowych. Pewne rozbieżności w układzie i budowie mikrobiomu są uzależnione od uwarunkowań genetycznych oraz stopnia ekspozycji na środowisko, w którym żyjemy.

Flora jelitowa jest niezbędna dla prawidłowego funkcjonowania organizmu i jest z nami od początku życia nie szkodząc sobie nawzajem lub korzystnie na siebie oddziałując. Zaburzenie  równowagi i zmniejszonej różnorodności bakterii może prowadzić do stanu patogennego, sprzyjającego wielu procesom chorobowym. Niezależnie od położenia geograficznego czy pochodzenia etnicznego, to właśnie styl życia ma istotny wpływ na skład i funkcje mikrobioty jelitowej.

Różnorodna i zrównoważona mikrobiota jelitowa reguluje funkcjonowanie układu immunologicznego poprzez produkcję krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych, produktów powstających w wyniku przemian metabolicznych z tryptofanu oraz innych związków o działaniu przeciwzapalnym, które wzmacniają integralność bariery jelitowej, co może pośrednio chronić skórę przed negatywnymi skutkami ekspozycji na promieniowanie UV.

Najlepiej poznanym szczepem powiązanym z działaniem fotoprotekcyjnym jest Lactobacillus johnsonii. Badania kliniczne wykazały, że jego doustna suplementacja może korzystnie wpływać na odbudowę równowagi immunologicznej skóry, mimo zmieniającej się stabilizacji mikrobioty pod wpływem promieni UV. Badania wskazały również na bakterie Bifidobacterium longum oraz Lacticaseibacillus rhamnosus GG, które powiązano ze zmniejszeniem markerów stanu zapalnego, zmniejszeniem stresu oksydacyjnego i poprawą funkcji bariery skórnej. Proces fotostarzenia mogą opóźniać również bakterie produkujące maślan, takie jak Faecalibacterium prausnitzii poprzez ograniczanie aktywności metaloproteinaz odpowiedzialnych za degradację kolagenu.

Dotychczasowe dane nie są jeszcze wystarczające, aby określić, które szczepy probiotyczne, dawki i czas suplementowania mogą zapewnić ochronę przed promieniowaniem UV, to jednak wskazują na możliwości przekształcania mikrobioty jelitowej w kierunku ochrony przeciwsłonecznej uzupełniającej stosowanie filtrów przeciwsłonecznych i antyoksydantów.

Teresa Jaroszyńska
Ekspertka Holistic Polska
Prowadzi bezpłatne konsultacje w ramach Ekspertlinii Holistic: +48 572 312 127*
(*opłata jak za połączenie standardowe wg. taryfy operatora)


Źródła:

1/ https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov PMID32339065

2/ https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov PMID28690602

3/ www.GrassrootsHealth.net

4/ https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov PMID39203554

5/ https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov PMID29566905

6/ https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov PMID26175487

7/ https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov PMID41853382