Często słyszymy, że potrzebujemy witamin i składników mineralnych ale czym one właściwie są? Dlaczego odgrywają tak ważną rolę dla naszego zdrowia? W tym artykule wyjaśniamy, czym się od siebie różnią, jak współdziałają w organizmie oraz dlaczego obie te grupy składników  są absolutnie niezbędne, abyśmy mogli czuć się dobrze  zarówno dziś, jak i w dłuższej perspektywie.

Podstawa Twojego zdrowia: witaminy i składniki mineralne

Układ odpornościowy to najbardziej zaawansowany systemem ochronnym organizmu, ale jego prawidłowe funkcjonowanie jest całkowicie zależne od odpowiednich składników budulcowych. Witaminy i składniki mineralne, takie jak cynk, witamina C, witamina D i selen, odgrywają kluczową rolę w funkcjonowaniu układu odpornościowego, od wspierania prawidłowego funkcjonowania komórek obronnych, po ochronę komórek przed stresem oksydacyjnym. Czym właściwie są witaminy i składniki mineralne? Dlaczego odgrywają tak ważną rolę dla naszego zdrowia?

CZYM SĄ WITAMINY?

Witaminy to związki organiczne, których organizm potrzebuje w niewielkich ilościach, ale które mają ogromne znaczenie. Uczestniczą w setkach procesów biologicznych i są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Ponieważ większości witamin nie jesteśmy w stanie samodzielnie wytwarzać, musimy dostarczać je wraz z dietą lub w postaci suplementów. Witaminy przyczyniają się między innymi do:

• prawidłowego funkcjonowania układu odpornościowego,
• prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego,
• ochrony komórek przed stresem oksydacyjnym,
• prawidłowego metabolizmu energetycznego,
• prawidłowego przebiegu procesów krwiotwórczych i zdrowia kości.

CZYM SĄ SKŁADNIKI MINERALNE?

Składniki mineralne to pierwiastki występujące naturalnie w skorupie ziemskiej. Są pobierane przez rośliny i zwierzęta, i dzięki temu dostarczamy je naszemu organizmowi wraz z pożywieniem. Minerały często dzieli się na makroelementy (których organizm potrzebuje w większych ilościach, np. wapnia i magnezu) oraz pierwiastki śladowe (których potrzebujemy w mniejszych ilościach, np. cynku i selenu). Choć minerały są potrzebne w niewielkich ilościach, podobnie jak witaminy są niezwykle ważne dla naszego zdrowia. Składniki mineralne między innymi:

• wspierają kości i zęby (np. wapń, magnez, fosfor),
• przyczyniają się do prawidłowego funkcjonowania mięśni i przewodnictwa nerwowego,
• wspierają aktywność enzymów i metabolizm,
• pomagają regulować gospodarkę wodno-elektrolitową i równowagę kwasowo-zasadową,
• uczestniczą w transporcie tlenu we krwi (żelazo).

WITAMINY + SKŁADNIKI MINERALNE = WZAJEMNA WSPÓŁPRACA

Witaminy i składniki mineralne  często współdziałają ze sobą. Niektóre minerały są potrzebne, aby witaminy mogły być metabolizowane i wykorzystywane przez organizm, podczas gdy niektóre witaminy wpływają na wchłanianie i metabolizm minerałów. Przykładowo magnez jest potrzebny do przekształcenia witaminy D w jej aktywną formę. Dlatego równowaga składników odżywczych nie dotyczy wyłącznie pojedynczych substancji liczy się ich wzajemne współdziałanie jako całość.

PODSTAWĄ ZDROWIA SĄ SKŁADNIKI ODŻYWCZE

Zrozumienie podstawowych funkcji witamin i składników mineralnych  oraz tego, jak możemy je dostarczać organizmowi  jest pierwszym krokiem w kierunku bardziej świadomego i długofalowego dbania o swoje zdrowie. Nie chodzi o szybkie rozwiązania, lecz o budowanie solidnych podstaw zdrowia na przyszłość.

Aby organizm mógł właściwie wykorzystywać makroskładniki dostarczane wraz z dietą (węglowodany, białka i tłuszcze), potrzebuje wsparcia mikroskładników odżywczych. W odpowiednich proporcjach współpracują one ze sobą, jednak nadmiar określonego składnika może działać jak konkurent dla innych substancji, które są wchłaniane i metabolizowane w podobny sposób.

RÓWNOWAGA W ODNIESIENIU DO WITAMIN

Większość witamin jest rozpuszczalna w wodzie i wydalana przez nerki wraz z moczem. Dlatego nie mogą być magazynowane w organizmie przez długi czas i potrzebujemy ich odpowiedniej, codziennej podaży, aby uniknąć niedoborów. Aby mogły rozpuścić się w organizmie, potrzebują środowiska wodnego. Jeśli więc przyjmujesz suplementy zawierające witaminy rozpuszczalne w wodzie między posiłkami, najlepiej popić je niewielką ilością płynu.

Witaminy rozpuszczalne w tłuszczach (A, D, E i K) potrzebują tłuszczu, aby mogły się rozpuścić i zostać wchłonięte. Dlatego suplementy zawierające witaminy rozpuszczalne w tłuszczach najlepiej przyjmować wraz z posiłkiem zawierającym niewielką ilość tłuszczu, np. kilka orzechów lub awokado. Witamina E stanowi jednak pewien wyjątek, ponieważ może zostać wchłonięta również wtedy, gdy tłuszcz zostanie dostarczony później. Wchłanianie może zachodzić nawet około 12 godzin po przyjęciu, co oznacza, że wystarczy spożyć niewielką ilość tłuszczu w ciągu tego samego dnia, w którym przyjmujesz witaminę E. Ponieważ witaminy rozpuszczalne w tłuszczach są magazynowane w wątrobie i tkance tłuszczowej, przyjmowanie suplementów w dawkach przekraczających zalecany poziom może wiązać się z ryzykiem przedawkowania.

Wapń najlepiej działa w połączeniu z witaminą D, ponieważ witamina D pomaga organizmowi wchłaniać wapń. Witamina K i magnez są potrzebne, aby organizm mógł lepiej wykorzystywać witaminę D. Magnez odgrywa również ważną rolę w kontekście witaminy D, przyczyniając się do utrzymania równowagi w gospodarce wapniowej organizmu. Prawidłowa równowaga między magnezem a wapniem jest istotna dla prawidłowego funkcjonowania organizmu.

Witamina D współdziała również z witaminą K2, odniesieniu do zdrowia kości i zębów. Witamina D przyczynia się do zwiększenia wchłaniania wapnia w jelitach, natomiast witamina K2 pomaga kierować wapń do odpowiednich tkanek, takich jak kości i zęby. Jednocześnie K2 przyczynia się do ograniczenia odkładania się wapnia w tkankach miękkich, np. w naczyniach krwionośnych. W przypadku suplementacji witaminą D zapotrzebowanie na witaminę K2 może zatem wzrosnąć. Obie te witaminy współdziałają ze sobą i odgrywają ważną rolę w utrzymaniu zdrowia kości.

Witaminy z grupy B należą do grupy witamin o bardzo podobnej budowie. Oznacza to, że mogą konkurować ze sobą, jeśli przyjmujemy tylko jedną lub kilka z nich albo niektóre w bardzo wysokich dawkach. Przykładem jest pirydoksyna (B6), która działa antagonistycznie wobec tiaminy (B1) i kwasu foliowego (B9), podczas gdy kwas foliowy jest również antagonistą kobalaminy (B12). Więcej informacji znajdziesz na tym diagramie.

Witamina C i witamina E tworzą ważny zespół. Ich wyjątkowe współdziałanie pomaga organizmowi wytwarzać i ponownie wykorzystywać ważny antyoksydant – glutation.

RÓWNOWAGA SKŁADNIKÓW MINERALNYCH

Składniki minerlane uczestniczą w wielu różnych reakcjach zachodzących w organizmie. Łatwiej niż witaminy konkurują ze sobą o wchłanianie. Pamiętaj, aby przyjmować suplementy ze składnikami mineralnymi  wraz z posiłkiem w przeciwnym razie mogą powodować nudności.

Wapń i magnez są do siebie podobne i współpracują ze sobą w mięśniach. Wapń jest potrzebny do skurczu mięśni, natomiast magnez przyczynia się do ich rozluźnienia po skurczu. Innymi słowy, łatwo zauważyć, jak ważne jest zachowanie równowagi między tymi minerałami.

Jod jest zazwyczaj kojarzony z produkcją hormonów tarczycy. Dzieje się tak dlatego, że składnik ten współpracuje z kilkoma innymi składnikami odżywczymi potrzebnymi do produkcji hormonów tarczycy, między innymi z witaminą A i selenem.

Żelazo, miedź i cynk są uznawane za substancje antagonistyczne. Nadmiar jednego z nich może prowadzić do niedoboru innego.

NAJPIERW ZBUDUJ PODSTAWY

Witaminy i składniki mineralne pełnią ogromnie ważne funkcje w naszym organizmie. Współdziałają w wielu podstawowych procesach zachodzących w organizmie i często wpływają wzajemnie na swoje wchłanianie oraz działanie. Dlatego ważne jest dostarczanie organizmowi szerokiego spektrum witamin i składników mineralnych.

Podstawą zawsze powinna być bogata w składniki odżywcze i urozmaicona dieta, ale suplementy diety mogą służyć jako jej uzupełnienie. Multiwitamin i multimineral Holistic razem zapewniają szeroką i kompleksową bazę najważniejszych witamin, składników mineralnych i pierwiastków śladowych. W połączeniu stanowią solidną podstawę suplementacji, którą następnie można uzupełniać o konkretne składniki odżywcze, zależnie od indywidualnych potrzeb i stylu życia.

Holistic Multivitamin oraz Holistic Multimineral zostały opracowane tak, aby wzajemnie się uzupełniać i razem dostarczać szerokiego spektrum witamin, składników mineralnych i pierwiastków śladowych. Łącząc je, otrzymujesz kompleksowe uzupełnienie mikroskładników odżywczych, których organizm potrzebuje do wielu podstawowych funkcji.

Maja Stål
dietetyczka oraz analityk biomedyczny
Holistic Sweden

Odniesienia:

1] Oregon state university. Fatty foods necessary for vitamin E absorption, but not right away. 2019-09-06.

1] van Ballegooijen AJ, Pilz S, Tomaschitz A, Grübler MR, Verheyen N. The Synergistic Interplay between Vitamins D and K for Bone and Cardiovascular Health: A Narrative Review. Int J Endocrinol. 2017;2017:7454376.

[1] Nordic Nutrition Council. För lite magnesium gör D-vitaminet ineffektivt. 2018-02-27.

1] Minich DM et al. A review of dietary (phyto)nutrients for glutathione support. Nutrients. 2019;11(9).

1] Rosanoff A et al. Essential nutrient interactions: does low or suboptimal magnesium status interact with vitamin D and/or calcium status? Adv Nutr. 2016;7(1):25-43.

1] O’Kane SM et al. Micronutrients, iodine status and concentrations of thyroid hormones: a systematic review. Nutr Rev. 2018;76(6):418-431.

1] Jayalakshmi S et al. Supplemental levels of iron and calcium interfere with repletion of zinc status in zinc-deficient animals. Food Funct. 2016;7(5):2288-2293.